Nasze wspólne wyprawy

Herodion- pustynny zamek Heroda

Na ściętym szczycie góry zbudowano imponującą jak na owe czasy fortecę, z czterema monumentalnymi wieżami, gigantycznymi salami, z łaźnią i prywatną synagogą. Tak właśnie wyglądał Herodion- płac Heroda, którego ruiny do dziś górują nad Pustynią Judzką.

Herod I Wielki prawdopodobnie urodził się w 73 roku p.n.e., w roku 47 p.n.e. pełnił już funkcję rzymskiego namiestnika dzisiejszych ziem palestyńskich, a od roku 39 aż do śmierci za przyzwoleniem Rzymu mianowany był królem Judei. Ogarnięty rządzą władzy król próbował zgładzić nowo narodzonego Jezusa. Herod dopuścił się wielu mordów, które prawdopodobnie wynikały z jego niepoczytalności tuż przed długą i bolesną śmiercią. Eliminując rzekomych spiskowców król zgładził brata, jedną ze swoich żon oraz jej synów, własnego pierworodnego syna, a matce zgotował śmierć głodową w więzieniu. Mimo przerażających czynów za życia i smutnego końca, Herod wpisał się na wieki jako sprawny władca, który poszerzył swoje terytorium wpływów, wybudował świątynię w Jerozolimie wraz z monumentalną twierdzą Antonia. Zbudował też port w Cezarei, piękny pałac zimowy w Jerychu oraz pałace na szczycie góry w twierdzy Masada.

Pustynna forteca
Szczytem architektonicznych osiągnięć Heroda okazał się jednak Herodion- kompleks pałacowo-forteczny wzniesiony w latach 24 – 15 p.n.e., który znajduje się m.in. na ściętym w czasie budowy szczycie wzgórza. Z tej przypominającej stożek wulkaniczny góry rozciąga się olśniewający widok na biblijną Pustynię Judzką i dolinę Chareitun z licznymi zamieszkiwanymi w czasach prehistorycznych jaskiniami. Za czasów Heroda Pustynia Judzka prawdopodobnie nie była tak sucha jak dzisiaj i częściowo pokryta była niewielkimi lasami, zagajnikami oraz kamienistymi pastwiskami. Z tego względu ówczesny pałac nie był wybudowany na zupełnym odludziu, z daleka od źródeł wody oraz pól uprawnych. Gdy bliskowschodni upał stawał się niemiłosierny, Herod opuszczał swój główny pałac w Jerycho i przenosił się w nieco łagodniejszy klimat okolic Betlejem. Traktował Herodion jako bardzo prywatne miejsce i dopuszczał tu jedynie najbliższych poddanych. Kompleks zamkowy dzielił się na część górną i dolną. Forteca górna za czasów Heroda była gigantyczną budowlą urządzoną z przepychem godnemu władcy. Prowadziły do niej schody wykonane z białego marmuru, a trzy półokrągłe wieże uzupełniały siłę pięciopiętrowego bastionu, po którym zostały jedynie potężne fundamenty. Wewnątrz fortecy znajdował się ogromny, otoczony kolumnadą dziedziniec, na którym urządzano biesiady. Obok umiejscowiono szatnie i królewskie łaźnie, które służyły osobno do kąpieli ciepłych i zimnych. Budynki ze względu na panującą w nich wysoką wilgotność pokryte były kamiennym dachem. Tuż obok wytyczono pomieszczenia mieszkalne i jadalnię, którą w czasie żydowskiego powstania przekształcono w synagogę. W tym samym czasie wzniesiono obok rytualną łaźnię oraz palenisko potrzebne do naprawy metalowych części ówczesnej broni.

Pałac w ogrodach
U podnóża fortecznej góry Herod pobudował miasto z właściwym pałacem królewskim oraz budynkami gościnnymi i gospodarczymi, których ogrom w postaci odkrytych fundamentów można dziś podziwiać ze wzgórza. Duży pałac pełnił funkcje letniej, utopionej w ogrodach rezydencji władcy, gdzie podejmował on gości, a z dziedzińca podziwiał wyścigi rydwanów na wytyczonym obok torze. Do rozrywki, albo do dużych oficjalnych uroczystości mógł służyć też teatr na ok. 450 widzów. W mających charakter obronny budowli gromadzono zapasy żywności na wypadek oblężenia oraz broń. Stale stacjonował tam oddział wojska i prywatnej ochrony. W pobliżu znajdowała się sadzawka zaopatrywana w wodę akweduktem biegnącym z Artas w pobliżu Sadzawek Salomona. Pośrodku niej usytuowano okrągły pawilon, co świadczy, że zbiornik służył również jako basen. Podwójny oporowy mur wytyczał obok sadzawki ceremonialny ogród za którym mieściły się zabudowania gospodarcze. Herodion zniszczyli Rzymianie w 71 r. n.e., w rok po zniszczeniu Drugiej Świątyni. W latach 132-135 (Drugie Powstanie Żydowskie) stało się ono siedzibą przywódcy powstania Szymona Bar Kochby. W V wieku z kamieni z Herodion pobudowano bizantyjski kościół, którego ruiny widnieją nieopodal. W pozostałości budynku znajduje się baptysterium i sanktuarium z otworem na relikwiarz, a w nawie głównej odnaleźć można inskrypcję wymieniającą darczyńców świątyni.
Wyimek. 7 maja 2007 izraelscy archeologowie poinformowali, że w miejscu dolnego miasta odkryli prawdopodobnie grób króla Heroda.

dr Radosław Kożuszek

Tekst i zdjęcia stanowią własność intelektualną i fizyczną. Chronione są ustawą o prawach autorskich i prawach pokrewnych. Jakiekolwiek kopiowanie, powielanie w całości lub części tylko za zgodą autora. 

 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.